اثرات گیاهان دارویی بارهنگ و اسطوخودوس بر عملکرد رشد، نرخ بقاء، سیستم ایمنی، شاخص های بیوشیمیایی خون، آنزیم های کبدی و ترکیب تقریبی لاشه در ماهی آمور

Study of herbal supplement Plantago major and Lavandula angostifolia on growth performance, survival rate, immunity system, some blood characteristics, in Grass carp

  • جزئیات
  • خلاصه پژوهش
  • تعریف مسئله
  • اهمیت و ضرورت
  • اهداف
  • توضیحات تکمیلی
  • حمایت‌های موردنیاز
  • فایل‌های پیوست
  • پیام‌ها
  • حامیان پیشنهادیه
:   کاربردی
:  
کارشناسی ارشد
مهندسی منابع طبیعی
مهندسی منابع طبیعی- تکثیرو پرورش آبزیان
:   6 ماه
:   1399/06/13

هدف از تحقیق حاضر، بررسی اثرات گیاهان دارویی بارهنگ (Plantago major L.) و اسطوخودوس (Lavandula angostifolia) بر عملکرد رشد، نرخ بقاء، سیستم ایمنی، برخی شاخص­های خون شناسی و ترکیب تقریبی لاشه در ماهی کپور علفخوار می باشد.بنابراین بطور خلاصه بصورت زیر میتوان بیان نمود:

  1. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس بر روی رشد و فاکتورهای آن در ماهی کپور علفخوار
  2. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس بر روی سیستم ایمنی ماهی کپور علفخوار
  3. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس  بر روی شاخص های بیوشیمیایی خون در ماهی کپور علفخوار

 

 

-                     متغيرهای تحقيق:

متغیرهای تحقیق شامل سطوح مختلف عصاره  گیاهی بارهنگ و عصاره گیاه اسطوخودوس می باشد که در غلظت های مختلف جهت تغذیه ماهیان کپور علفخوار مورد استفاده قرار می گیرد.

بسیاری‌ از مواد مؤثره‌ که‌ در داروها بکار گرفته‌ می‌شوند را می‌توان‌ از گیاهان‌ استخراج‌ نمود. امروز استفاده‌ از گیاهان‌ بعنوان ‌دارو موضوعی‌ نیست‌ که‌ به‌  کشورهای‌ معدودی‌ اختصاص‌ داشته‌ باشد، بلکه‌ بسیاری‌ از کشورهای‌ از جمله‌ کشورهای‌ پیشرفته ‌صنعتی‌ از این‌ گیاهان‌، داروهائی‌ فرموله‌ شده‌ به‌ بازار عرضه‌ می‌کنند و یا مواد مؤثره‌ خالص‌ این‌ گیاهان‌ را در اختیار شرکتهای ‌داروئی‌ جهت‌ تولید دارو قرار می‌دهند و بدین‌ وسیله‌ سهم‌ عمده‌ای‌ از صادرات‌ خود را به‌ این‌ امر اختصاص‌ می‌دهند.

در حال حاضر مسأله عمده در آبزی پروری تجاری، بهبود جیره های غذایی فرموله شده برای افزایش رشد و ارتقاء سلامت ماهیان می باشد (Chebanov and Billard, 2001). نظر جدیدی که در این رابطه مطرح شده است استفاده از ترکیبات گیاهان دارویی در جیره غذایی ماهی و میگو می باشد. از سوی دیگر، ﺗﺠﺎرت ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮑﯽ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﻣﻬﻢ ﺷﯿﻼﺗﯽ در دﻧﯿﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﯿﺶ از ﺻﺪ ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻋﺪد ﻣﺎﻫﯽ در ﮐﺸﻮر را ﻓﺮاﻫﻢ آورده اﺳﺖ.

ﯾﮑﯽ از ﻣﺎﻫﯿﺎن ﻣﻮرد ﭘﺴﻨﺪ ﭘﺮورش دﻫﻨﺪﮔﺎن ماهیان گرمابی، ﻣﺎﻫﯽ علفخوار یا آمور با نام علمی (Ctenopharyngodon idella) ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ (عمادی، 1390). هم چنین در طی چهار دهه گذشته تجارت جهانی ماهیان گرمابی  رشد قابل توجهی داشته است (Ghosh et al., 2007). ﻣﺎﻫﯽ کپور علفخوار با نام علمی (Ctenopharyngodon idella) از ﺧﺎﻧﻮاده ﮐﭙﻮر ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺑﻮده و در ﻣﺤﯿﻂ ﻃﺒﯿﻌﯽ در آبﻫﺎي  ﺳﺎﮐﻦ و ﯾﺎ آبﻫﺎي ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺳﺎﮐﻦ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻧﺎﭼﯿﺰ ﮐﻪ ﭘﻮﺷﯿﺪه از ﮔﯿﺎﻫﺎن آﺑﺰي و داراي ﺑﺴﺘﺮ ﻧﺮم اﺳﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮده و ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺑﺮﮐﻪاي (Carassius carassius) دﯾﺪه می­شود (وثوقی و مستجیر، 1373).

ماهی کپور  علفخوار قادر است هنگامی که مواد غذایی فراوان باشد در 2 ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎﻟﻎ ﮔﺮدد. اﺻﻮﻻً اﯾﻦ ﻣﺎﻫﯽ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺮوم از ﻏﺬا ﺑﻤﺎﻧﺪ، ﺳﭙﺲ در ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺳﺮﺷﺎر از ﻏﺬا ﻗﺮار ﮔﯿﺮد ﺑﯿﺶ از اﻧﺪازه ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ از ﻣﺪﺗﯽ روﻧﺪ ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﺎﻫﯽ ﻣﺘﻌﺎدل ﻣﯽﮔﺮدد (Abi-Ayad and Kestemont, 2008). ماهی کپور علفخوار داراي ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺳﺎزﮔﺎري نسبتا خوبی نسبت به نوسانات آب بوده  اﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻣﺎي زﯾﺴﺘﯽ ﺑﺮاي ﻣﺎﻫﯽ آمور  ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺪرﯾﺠﯽ و ﻣﺤﺪود ﺑﺎﺷﺪ. در ﻃﺒﯿﻌﺖ در ﻃﻮل ﻣﺎهﻫﺎي ﺳﺮد ﺳﺎل ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺎﻫﯽ ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺑﺎﯾﺪ از اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺎﻓﺖ ﻫﺎي ﺑﺪﻧﺶ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﺪ و ﻃﺒﻌﺎً ﻣﻘﺪار ﮐﻤﯽ ﮐﺎﻫﺶ وزن ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺳﺮﻣﺎ ﯾﺎ ﻃﻮل آن ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ 10 الی 20 درﺻﺪ از وزن ﺑﺪن ﻣﺎﻫﯽ در ﻃﻮل دوره زﻣﺴﺘﺎن ﮔﺬراﻧﯽ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮد (Kim et al., 2004).

همچنین این ماهی یکی از گونه های مهم اقتصادی است، که به علت ویژگی های منحصر به فرد در اکثر نقاط دنیا پرورش داده می شود.

 گیاهان و محصولات گیاهی در حال حاضر نقش مهمی در آبزی پروری دارند. گیاهان دارای خاصیت تحریک کنندگی و اثرات ارزشمند بر سلامت ماهی دارند که میتواند سبب بهبود عملکرد سیستم ایمنی در آبزیان گردد چرا که موجب بهبود عملکرد ایمنی ذاتی می گردد (Reverter et al., 2014). اخيراً استفاده از تركيباتي كه به طور كلي بي ضرر تلقي مي­شوند که توجه زيادي را به خود معطوف كرده است. تركيبات طبيعي فعال بيولوژيك مشتق از گياهان از جمله مهمترين اين تركيبات مي­باشند زيرا مواد حاصل از اسانس ها و عصاره هاي گياهي را مي­توان جهت حفظ و نگهداري مواد غذايي و در داروسازي و به عنوان گرايش عمده عوامل درماني جديد عليه بيماريها و عفونتهاي ميكروبي به كار برد (Benli et al., 2007). انواع طبيعي محرك هاي ايمني و رشد به ويژه انواعي كه منشاء گياهي دارند، مزیت هاي متعددي نسبت به محرك هاي ايمني و رشد صناعي دارند، كه از اين مزيت ها مي توان به در دسترس بودن، آسيب كمتر بر اي محيط زيست و جانور و امكان توليد در سطح وسيع با قيمت پايين اشاره نمود (زرگری، 1372).

  مکمل های غذایی مانند ترکیبات گیاهی میتوانند به طور مستقیم مکانیسم های دفاعی اولیه از طریق اثر بر گیرنده ها و ژن های مسئول فعال سازند که این موضوع به نوبه خود باعث افزایش مقاومت در برابر عوامل استرس زا ، بیماری زا و تنش زای محیطی می شود (Bricknell et al., 2006). از این رو تحقیق حاضر به منظور بررسی تاثیر گیاه بارهنگ (Plantago major L.) و اسطوخودوس (Lavandula angostifolia) به عنوان یکی از مهمترین گیاهان دارویی که نقش بسیار مهمی در تقویت سیستم ایمنی دارد، بر شاخص­های رشد، نرخ بقاء، تقویت سیستم ایمنی و برخی شاخص های بیوشیمیایی خون در ماهی کپور معمولی انجام خواهد گرفت.

با توجه به اهمیت ماهی کپور علفخوار در صنعت آبزی پروری و بخصوص در زمینه کپور ماهیان ، و از سوی دیگر نیاز به اجرای راهکاری در زمینه افزایش قدرت سیستم ایمنی بچه ماهیان کپور علفخوار در دوران لاروی و متعاقبا افزایش درصد بقاء این ماهی، ضرورت انجام تحقیق حاضر مشخص می گردد.

-                     اهداف تحقيق (کلی و ويژه ) :

 

هدف از تحقیق حاضر، بررسی اثرات گیاهان دارویی بارهنگ (Plantago major L.) و اسطوخودوس (Lavandula angostifolia) بر عملکرد رشد، نرخ بقاء، سیستم ایمنی، برخی شاخص­های خون شناسی و ترکیب تقریبی لاشه در ماهی کپور علفخوار می باشد.بنابراین بطور خلاصه بصورت زیر میتوان بیان نمود:

  1. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس بر روی رشد و فاکتورهای آن در ماهی کپور علفخوار
  2. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس بر روی سیستم ایمنی ماهی کپور علفخوار
  3. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس  بر روی شاخص های بیوشیمیایی خون در ماهی کپور علفخوار

 

 

-                     متغيرهای تحقيق:

متغیرهای تحقیق شامل سطوح مختلف عصاره  گیاهی بارهنگ و عصاره گیاه اسطوخودوس می باشد که در غلظت های مختلف جهت تغذیه ماهیان کپور علفخوار مورد استفاده قرار می گیرد.

  1. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس بر روی رشد و فاکتورهای آن در ماهی کپور علفخوار
  2. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس بر روی سیستم ایمنی ماهی کپور علفخوار
  3. تاثیر عصاره گیاه بارهنگ و اسطوخودوس  بر روی شاخص های بیوشیمیایی خون در ماهی کپور علفخوار

حامیان پیشنهادیه:

بدون حامی