تبیین تغییرات بستر رودخانه با استفاده از تحلیل دندروژئومورفولوژی پهنای حلقه های رویشی ریشه درختان

Explanation of river bed changes using Dendrogeomorphological analysis of the width of root vegetative rings of trees

  • جزئیات
  • خلاصه پژوهش
  • تعریف مسئله
  • اهمیت و ضرورت
  • اهداف
  • توضیحات تکمیلی
  • حمایت‌های موردنیاز
  • فایل‌های پیوست
  • پیام‌ها
  • حامیان پیشنهادیه
:   کاربردی
:  
دکترا
جغرافیا
جغرافیای طبیعی - ژئومورفولوژی - هیدروژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی
:   14 ماه
:   1397/11/01

در این پژوهش از شاخص پهنای حلقه ­های رویشی ریشه درخت و رابطه آن با فرسایش کناره رودخانه استفاده خواهد شد. فرسایش کناری یک مؤلفه اصلی در جابه جایی کانال رودخانه ­ها به­شمار می­رود. به­ هرحال، فرسایش کناری اگر افزایش یابد موجب لغزش‌های اطراف رودخانه و حتی مناطق مرتفع­تر، تخریب سازه‌های انسان­ساخت، پر شدن مخازن سدها، تخریب جاده‌ها و زمین‌های کشاورزی، تغییرات در مسیر رودخانه‌ها و مشکلاتی نظیر سیلاب شهری و غیره را به وجود خواهد آورد که هر کدام از این موارد خود می‌توانند مستقیم چندین مخاطره دیگر ایجاد کنند. روش پژوهش تجربی تحلیلی مبنی بر مشاهدات میدانی و آزمایشگاهی است. با استفاده از نمونه­ برداری از ریشه­ های درختانی که در معرض فرسایش قرار گرفته ­اند اندازه گیری­ های لازم در آزمایشگاه و توسط دستگاه مخصوص  LINTAB انجام خواهد شد و گاه­شناسی ریشه درختی نیز با استفاده از نرم افزار TSAPWIN انجام می­شود و در ادامه با استفاده از داده­های ژئومورفولوژیکی و سایر داده­های جغرافیایی به نقشه­ های فرسایش کناره­ای در بازه مورد مطالعه دست خواهیم یافت. بعد از بدست آوردن داده­های تأثیرگذار بر نرخ فرسایش کناره­ای و چگونگی پهنای حلقه­ های رویشی ریشه درختی با کمک روش رگرسیون چند متغیره میزان ارتباط این دو  بایکدیگر محاسبه خواهد شد. هدف از انجام پژوهش برآورد نرخ فرسایش کناره­ای رودخانه است که بعد از تعیین میزان همبستگی میان متغیرها بایکدیگر و نمود آن بر روی ریشه درختان می­توان به بازسازی شرایط محیطی و نرخ فرسایش دربلند مدت دست یافت.

امروزه مسئله فرسایش کناره رودخانه ای بسیار حائز اهمیت است و به عنوان یکی از مهمترین علت‌های تأثیر گذار بر فرسایش خاک است. جابه جایی و تغییرات خاک در سطح کره زمین همیشه وجود داشته است که این تغییرات امری بدیهی و روال عادی سیر تکاملی طبیعت است. شناخت درست از این تغییرات و نحوه مدیریت آن یکی از مسائل اساسی در دانش ژئومورفولوژی است که از شکل گیری اشکال زمین، فرایندهای حاکم بر آنها و تغییرات صورت گرفته بر روی این اشکال بحث می کند. جابه جایی و میزان تغییرات کناره رودخانه ها در دوره‌های زمانی متفاوت تأثیرات فراوانی بر محیط اطراف دارد از جمله این تأثیرات ایجاد مخاطره سیلاب برای بخش‌های ساحلی رودخانه یا تخریب سازه های احداث شده بر روی رودخانه و حتی افزایش بار رسوبی رودخانه ها و به دنبال آن پر شدن مخازن سدها است. این نوع فرسایش معمولاً در دیواره های نهرها و رودخانه ها انجام می‌گیرد و در امتداد کناره ها و بستر نهرهای دائمی، همواره فعال است، این در حالیست که فرسایش های دیگر فقط در حین بارندگی و یا کمی پس از شروع آن فعال هستند. 

افزایش سیلاب‌ها و جابه جایی بستر رودخانه‌ها و نابودی مناطق حاشیه‌ای رودخانه‌ها که در معرض چنین مخاطراتی هستند نیاز به بررسی و تحلیل و برآورد نسبتاً دقیق دارند که روش گاه شناسی درختی می‌تواند یکی از راهکارهای پیش رو باشد. با توجه به اهمیت مطالعه فرسایش کناره‌ای رودخانه‌ها و روش‌های متفاوتی که برای ارزیابی آن ارائه شده است یکی از دقیق‌ترین فن سن یابی در علوم زمین در فاصله چند صد ساله تا چند هزار ساله برای اندازه گیری این نوع فرسایش می‌تواند همین روش باشد که تا کنون در ایران برای این نوع فرسایش انجام نشده است و این خود می‌تواند یکی از علت‌های ضرورت مطالعه باشد. می‌توان با روش دندروژئومورفولوژی میزان جابه جایی بستر رودخانه و فرسایش حاصل از آنرا تا حدود زیادی تخمین زد. علاوه بر این بعد از مطالعه و صحت سنجی داده‌ها با استفاده از این روش در آینده می‌توان با روش‌های تلفیقی مختلف به نتایج دقیقتری از نرخ فرسایش کناره‌ای رودخانه دست یافت این مورد خود مستلزم یک کار پژوهشی دقیق در این رابطه است که در امتداد این پژوهش می‌تواند صورت پذیرد.

1- شناخت میزان و نوع ارتباط پهنای حلقه­های رویشی  ریشه درخت با فرسایش کناره‌ای محدوده مورد مطالعه

2- شناخت مقدار فرسایش کناره‌ای در دوره­های زمانی متفاوت در طول آبراهه مورد مطالعه و شناسایی روند تغییرات با شرایط محیطی و عوامل تأثیرگذار بر روی آن

 

3- مطالعه ارتباط میان فعالیت های انسانی اخیر و تغییرات اکوژئومورفولوژیکی متاثر از آن از طریق روش دندروژئومورفولوژی ریشه درختان در حاشیه رودخانه موردمطالعه

تجهیزات

نمونه برداری و مطالعات آزمایشگاهی جهت بررسی ریشه ها

مالی

بازدید های میدانی و تهیه نمونه و آماده سازی و تحلیل داده ها

برای نمونه برداری و تحلیل داده ها نیاز به هزینه های مالی و صرف وقت بسیاری است که نیاز به حمایت های مالی مورد نیاز در این زمینه برای پژوهش گر است. 

حامیان پیشنهادیه:

بدون حامی